Jak dobrać dławnicę kablową i szczelnie wprowadzić przewód do puszki hermetycznej?

Puszka hermetyczna na elewacji, w ogrodzie czy w garażu ma chronić połączenia przed wodą i pyłem. W praktyce najsłabszym miejscem nie jest jej pokrywa, tylko otwór, przez który wchodzi przewód. Wybity na szybko otwór, uszczelniony silikonem albo zostawiony z luzem wokół kabla, po kilku miesiącach wpuszcza do środka wilgoć. Zaciski korodują, a wyłącznik różnicowoprądowy zaczyna wybijać przy każdej ulewie. Właściwym rozwiązaniem jest dławnica kablowa, która zaciska uszczelkę równo na całym obwodzie przewodu.

Jak zbudowana jest dławnica

Dławnica, nazywana też dławikiem kablowym, składa się z kilku elementów:

• korpusu z gwintem, który wkręca się w otwór obudowy albo mocuje nakrętką od środka,
• wkładki uszczelniającej z elastycznego tworzywa, która obejmuje przewód,
• nakrętki kołpakowej, która podczas dokręcania ściska wkładkę i dociska ją do izolacji.

Dławnice wykonuje się z poliamidu, mosiądzu niklowanego lub stali nierdzewnej. Do zwykłych instalacji domowych na zewnątrz wystarczają dławnice z tworzywa odpornego na promieniowanie UV. Metalowe stosuje się tam, gdzie liczy się odporność mechaniczna lub wymagane jest ekranowanie.

Niektóre puszki hermetyczne mają zamiast otworów gwintowanych elastyczne wpusty membranowe. Przebija się je przewodem albo nacina, a guma obejmuje izolację. To wygodne rozwiązanie przy montażu wewnątrz budynku, na przykład w piwnicy, ale na zewnątrz, przy przewodach narażonych na ruch i promieniowanie słoneczne, dławnica zapewnia pewniejsze i trwalsze uszczelnienie. Dławnica pełni też funkcję odciążki: trzyma przewód tak, że szarpnięcie z zewnątrz nie przenosi się na zaciski w puszce.

Jak dobrać rozmiar dławnicy

Przy doborze liczą się dwa parametry: gwint korpusu i zakres średnic przewodu, które dławnica uszczelni.

• Gwint oznacza się najczęściej w systemie metrycznym, na przykład M16, M20, M25. W starszych obudowach spotyka się jeszcze gwint PG. Rozmiar gwintu musi pasować do otworu w obudowie lub przygotowanego wybijaka.
• Zakres zacisku podaje producent, na przykład od kilku do kilkunastu milimetrów. Średnica zewnętrzna przewodu musi mieścić się w tym zakresie, najlepiej w jego środkowej części.

Średnicę przewodu mierzy się suwmiarką na jego izolacji zewnętrznej, a nie odczytuje z oznaczenia. Przewody o tym samym przekroju żył różnych producentów mają różną grubość. Jak dobrać sam przewód do zasilania na zewnątrz, opisaliśmy w artykule kabel ziemny: głębokość, piasek, taśma ostrzegawcza.

Ważny jest też stopień ochrony IP. Dławnica powinna mieć co najmniej taki stopień jak puszka, do której jest montowana. Dławnica o niższej szczelności obniża szczelność całej obudowy.

Montaż krok po kroku

1. Zaplanuj, którędy przewody wejdą do puszki. Na zewnątrz najlepiej wprowadzać je od dołu, żeby woda spływająca po przewodzie nie kierowała się do dławnicy.
2. Wybij lub wywierć otwór pasujący do gwintu dławnicy. Krawędzie otworu oczyść z zadziorów.
3. Wkręć korpus w obudowę albo zamocuj go nakrętką kontrującą od środka, z uszczelką między korpusem a ścianką puszki, jeśli producent ją przewidział.
4. Poluzuj nakrętkę kołpakową, przeprowadź przewód przez dławnicę i wprowadź go do puszki tak, żeby uszczelka obejmowała płaszcz zewnętrzny, a nie pojedyncze żyły.
5. Dokręć nakrętkę do momentu, gdy przewód nie daje się przesunąć ręką. Nie dokręcaj na siłę, bo zniszczysz wkładkę lub przetniesz izolację.
6. Przed puszką uformuj z przewodu niewielką pętlę skierowaną w dół, z której woda będzie skapywać, zamiast spływać do dławnicy.

Najczęstsze błędy

• Za duża dławnica - przewód mieści się w niej z luzem, a uszczelka nie dociska go na całym obwodzie.
• Przewód płaski w okrągłej dławnicy - przewody płaskie nie dają się szczelnie zacisnąć. Do puszek hermetycznych należy stosować przewody o przekroju okrągłym.
• Kilka przewodów w jednej dławnicy - zwykła wkładka przewidziana jest na jeden przewód. Do kilku stosuje się specjalne wkładki wielootworowe.
• Silikon zamiast dławnicy - uszczelniacz odkleja się od izolacji i pęka pod wpływem ruchów przewodu i temperatury.
• Otwarte niewykorzystane otwory - każdy zbędny otwór trzeba zamknąć zaślepką o odpowiedniej szczelności.
• Brak kontroli po czasie - wkładki z tworzywa po pierwszym sezonie mogą lekko osiąść. Przy przeglądzie warto sprawdzić, czy nakrętki nadal trzymają przewody.

Jeśli w puszce, mimo dławnic, pojawia się woda, warto sprawdzić także uszczelkę pokrywy i to, czy wkręty pokrywy są dokręcone równomiernie. W puszkach zamontowanych w miejscach o dużych wahaniach temperatury wilgoć może pochodzić z kondensacji. Pomagają wtedy wprowadzenie przewodów od dołu, unikanie montażu puszek w miejscach nasłonecznionych przez pół dnia i, jeśli producent to przewiduje, membrana wyrównująca ciśnienie.

Przy montażu przydaje się zestaw kluczy płaskich lub specjalny klucz do dławnic, który obejmuje nakrętkę bez uszkadzania jej krawędzi. Dławnic z tworzywa nie dokręca się kluczem nastawnym na siłę, bo nakrętka pęka. Jeśli przewód jest sztywny, warto go wcześniej wyprostować i wprowadzić prostopadle do ścianki puszki, żeby uszczelka nie była ściśnięta tylko z jednej strony.

Gdzie dławnice są szczególnie ważne

Dławnice stosuje się wszędzie tam, gdzie obudowa ma zapewnić określony stopień ochrony: w puszkach i skrzynkach zewnętrznych, przy gniazdach w ogrodzie i na tarasie, w oprawach oświetlenia zewnętrznego, przy pompach, napędach bram i w rozdzielnicach garażowych. Montaż gniazda na tarasie opisaliśmy w poradniku jak zainstalować gniazdo zewnętrzne na tarasie lub w ogrodzie, a dobór obudowy w tekście jak wybrać puszkę instalacyjną do konkretnego zastosowania.

Przy kompletowaniu osprzętu warto przejrzeć dławnice kablowe z tworzywa w różnych rozmiarach gwintu i zakresach zacisku, razem z pasującymi nakrętkami i zaślepkami. Dobrze dobrana i poprawnie dokręcona dławnica kosztuje niewiele, a decyduje o tym, czy puszka hermetyczna rzeczywiście pozostanie sucha przez lata.