Przejdź do treści
Rapio - poradniki dla elektryka i hydraulika

Co odróżnia przycisk dzwonka od zwykłego łącznika światła?

Rapio Elektryka

Stary metalowy przycisk dzwonka przy drewnianych drzwiach wejściowych

Przycisk dzwonka jest łącznikiem chwilowym, czyli monostabilnym: zwiera styki tylko wtedy, gdy go naciskamy, a po puszczeniu sprężyna od razu je rozłącza. Zwykły łącznik światła jest bistabilny i pozostaje w tej pozycji, w której go zostawimy, więc tych dwóch elementów nie można stosować zamiennie.

Mechanizm chwilowy i jego zastosowania

Dzwonek potrzebuje zasilania tylko na moment, kiedy gość naciska przycisk. Gdyby przycisk zostawał w pozycji włączonej, dzwonek mechaniczny dzwoniłby bez końca, a elektroniczny gong odtwarzałby melodię w pętli albo w ogóle by nie zadziałał, bo wiele z nich reaguje na pojedynczy impuls. Dlatego przycisk dzwonka (onninen.pl/produkty/Osprzet-mieszkaniowy-biurowy-i-RTV/Przyciski/Przyciski-dzwonkowe) ma wewnątrz sprężynę powrotną i styk zwierny, otwarty w spoczynku.

Ten sam rodzaj mechanizmu służy nie tylko do dzwonka. Przyciski chwilowe sterują przekaźnikami bistabilnymi, w których każde naciśnięcie zmienia stan oświetlenia, automatami schodowymi na klatkach schodowych, ściemniaczami impulsowymi i wejściami sterowników inteligentnego domu. W seriach osprzętu elektroinstalacyjnego producenci zwykle oferują przyciski (onninen.pl/produkty/Osprzet-mieszkaniowy-biurowy-i-RTV/Przyciski) w tej samej ramce i kolorze co łączniki i gniazda, często z symbolem dzwonka, żarówki albo z podświetleniem.

Różnicę łatwo sprawdzić bez otwierania obudowy: klawisz łącznika po naciśnięciu zostaje wychylony, klawisz przycisku wraca do środka. Na tylnej stronie mechanizmu producenci umieszczają też symbol, a w katalogach przyciski opisuje się jako zwierne, rozwierne albo przełączne.

Przycisk przy furtce i przy drzwiach wejściowych

Przycisk dzwonka na zewnątrz pracuje w deszczu, mrozie i słońcu, dlatego jego stopień ochrony ma większe znaczenie niż wygląd. Przy drzwiach pod zadaszeniem wystarcza zwykle IP44, przy furtce wystawionej na deszcz lepiej wybrać IP54 lub wyższy. Obudowa z metalu albo tworzywa odpornego na UV nie płowieje i nie pęka po kilku sezonach.

Warto zwrócić uwagę na kilka szczegółów:

  • napięcie znamionowe przycisku musi odpowiadać instalacji dzwonkowej, zwykle 8-12 V z transformatora albo 230 V przy dzwonkach sieciowych,
  • przy przycisku z podświetleniem lampka pobiera niewielki prąd stale, co bywa przyczyną cichego buczenia lub pobrzękiwania niektórych gongów,
  • wizytówka na nazwisko powinna mieć szczelne okienko, żeby nie zbierała wody,
  • przy furtce oddalonej od domu przewód do przycisku układa się w rurze osłonowej w ziemi,
  • przy grubym ociepleniu elewacji przycisk montuje się na elemencie dystansowym, a nie w samym styropianie.

Instalacja dzwonkowa niskonapięciowa czy 230 V

Tradycyjna instalacja dzwonkowa w domach jednorodzinnych pracuje na bezpiecznym napięciu z transformatora dzwonkowego montowanego w rozdzielnicy. Przewód do przycisku może być wtedy cienki, a przycisk przy drzwiach nie stwarza zagrożenia nawet przy uszkodzonej obudowie. W blokach i starszych domach spotyka się jednak dzwonki zasilane bezpośrednio z sieci 230 V. Przy wymianie przycisku trzeba więc sprawdzić, jakie napięcie dochodzi do puszki, i wyłączyć odpowiedni obwód przed pracą.

Coraz więcej osób rezygnuje z przewodów i montuje dzwonki bezprzewodowe z przyciskiem na baterię. To dobre rozwiązanie przy furtce daleko od domu albo w mieszkaniu bez instalacji dzwonkowej, choć wymaga pamiętania o wymianie baterii, szczególnie zimą.

Gdy dzwonek dzwoni sam albo nie dzwoni wcale

Najczęstsze usterki wynikają z warunków, w jakich pracuje przycisk. Woda wnikająca pod klawisz potrafi zewrzeć styki i dzwonek zaczyna dzwonić samoczynnie, zwłaszcza podczas ulewy. Skorodowane styki z kolei przestają zwierać i dzwonek milknie. W obu przypadkach lepiej wymienić przycisk na model o wyższym stopniu ochrony niż czyścić stary.

Jeśli po zamontowaniu przycisku z podświetleniem gong zaczyna cicho buczeć, przyczyną jest prąd płynący przez lampkę. Pomaga przycisk bez podświetlenia, rezystor zalecany przez producenta gongu albo gong przystosowany do współpracy z podświetlanymi przyciskami.

Przeczytaj także